انواع خاک کشاورزی

دید کلی:خاکها مخلوطی از مواد معدنی و آلی میباشند که از تجزیه و تخریب سنگها در نتیجه ی هوازدگی به وجود می آیند که البته نوع و ترکیب خاکها در مناطق مختلف بر حسب شرایط ناحیه ای فرق میکند.مقدار آبی که خاکها میتوانند به خود جذب کنند از نظر کشاورزی و همچنین در کارخانه های راه سازی و ساختمانی دارای اهمیت بسیاری است .که البته این مقدار در درجه ی اول بستگی به اندازه ی دانه های خاک دارد.هر چه دانه ی خاک ریزتر باشد آب بیشتری را به خود جذب میکند که این خصوصیت برای کارهای ساختمان سازی مناسب نیست.به طور کلی خاک خوب و حد واسط از دانه های ریز و درشت شکل یافته است.تشکیل خاکها˓به گذشت زمان˓مقاومت سنگ اولیه یا سنگ مادر ˓ آب و هوا ˓فعالیت موجودات زنده و بالاخره توپوگرافی ناحیه ای که خاک در آن تشکیل میشود بستگی دارد.
عوامل موثر در تشکیل خاک
1)سنگهای اولیه یا سنگ مادر:کمیت و کیفیت خاکهای حاصل از سنگهای مختلف اعم از سنگهای آذرین ˓رسوبی و دگرگونی به کانیهای تشکیل دهنده ی سنگ آب و هوا و عوامل دیگر بستگی دارد.خاک حاصل از تخریب کامل سیلیکاتهای دارای آلومینیوم و همچنین سنگهای فسفاتی از لحاظ صنعتی و کشاورزی ارزش زیادی دارد.در صورتی که خاکهایی که از تخریب سنگهای دارای کانیهای مقاوم(از قبیل کوارتز و ...)در اثر تخریب شیمیایی پدید آمده اند و غالبا شنی و ماسه ای میباشند.فاقد ارزش کشاورزی میباشند.
2)ارگانیسم:
تمایز انواع خاکها از نقطه نظر کشاورزی به نوع و مقدار مواد آلی (ازت و کربن)موجود در آن بستگی دارد.نیتروژن موجود در اتمسفر به طور مستقیم قابل استفاده برای گیاهان نمیباشد.بلکه ترکیبات نیتروژن دار لازم برای رشد گیاهان باید به شکل قابل حل در خاک وجود داشته باشد که این عمل در خاکها به وسیله ی برخی از گیاهان و باکتریها انجام میشود.خاکها معمولا دارای یک نوع مواد آلی کربن دار تیره رنگی هستند که هوموس نامیده میشوند و از بقایای گیاهان بوجود می آیند.
3)زمان:
هر قدر مدت عمل تخریب کانیها و سنگها بیشتر باشد عمل تخریب فیزیکی و شمیایی کاملتر انجام میگیرد.زمان تخریب کامل بسته به نوع سنگ˓ساخت و بافت سنگ ها و نیز ترکیب و نیزخاصیت تورق کانیها متفاوت میباشند.ولی به طور کلی سنگهای رسوبی خیلی زودتر تجزیه شده و به خاک تبدیل میشوند در صورتی که سنگهای آذرین مدت زمان بیشتری لازم دارند تا تجزیه کامل در آنها صورت گرفته و به خاک تبدیل گردند.
4)آب و هوا:
وفور آبهای نفوذی و عوامل آب و هوا از قبیل حرارت ˓رطوبت و غیره در کیفیت خاکها اثر بسزایی دارند.جریان آبهای جاری به خصوص در زمینهای شیبدار موجب شستشوی خاکها میشوند و با تکرار این عمل مقدار مواد معدنی و آلی به تدریج تقلیل می یابد.اثر تخریبی اتمسفر همانطور که قبلا بیان گردید روی برخی از کانیها موثر و عمیق میباشد و هر قدر رطوبت همراه با حرارت زیادتر باشد شدت تخریب نیز بیشتر می گردد.
5)توپوگرافی محل تشکیل خاک:
اگر محلی که خاکها تشکیل میشوند دارای شیب تند باشد در نتیجه مواد تخریب شده ممکن است به وسیله ی آبهای جاری و یا عوامل دیگری خیلی زود به سادگی از محل خود به جای دیگری حمل گردند و یا شستشو به وسیله ی آبهای جاری باعث تقلیل مواد معدنی وآلی خاکها شود در نتیجه این منطقه خاکهای خوبی تشکیل نخواهند شد.ولی بر عکس در محل های صاف و مسطح که مواد تخریب شده به سادگی نمی توانند به جای دیگری حمل شوند فرصت کافی وجود داشته به فعل و انفعالات به صورت کامل انجام می پذیرد.
مواد تشکیل دهنده ی خاکها:موادی که خاکها را تشکیل میدهند به چهار قسمت تقسیم میشوند:
1)مواد سخت:
مواد سخت را ترکیبات معدنی تشکیل میدهند ولی ممکن است دارای مقداری مواد آلی نیز باشند.البته این ترکیبات معدنی از تخریب سنگهای اولیه یا سنگ مادر حاصل شده اند که گاهی اوقات همراه با مواد تازه ی کلوییدی و نمکها میباشند.
2)موجودات زنده در خاکها:
تغییراتی که در خاکها انجام میپذیرد به وسیله ی موجودات زنده در خاک انجام میگیرد.قبل از همه ریشه ی گیاهان ˓باکتریها˓قارچها˓کرمها و بالاخره حلزونها در این تغییرات شرکت دارند.
3)آب موجود در خاکها:
آبی که در خاک وجود دارد حمل مواد حل شده را به عهده داردکه البته مواد حمل شده برای رشد و نمو گیاهان به مصرف میرسد.آب موجود در خاکها از باران و آبهای نفوذی ˓آب جذب شده و بالاخره آبهای زیر زمینی تشکیل شده که در مواقع خشکی از محل خود خارج شده و به مصرف میرسد.
4)هوای موجود در خاک:
هوا همراه با آب در خود خاکها وجود دارد که البته این هوا از ضروریات رشد و نمو گیاهان و ادامه حیات حیوانات میباشد .مقدار اکسیژنی که در این هوا وجود دارد از دی اکسید کربن کمتر است و این بدان علت است که ریشه ی گیاهان برای رشد و نمو اکسیژن مصرف کرده و دی اکسید کربن پس میدهند.
تقسیم بندی خاکها از لحاظ سنگهای تشکیل دهنده:
بر حسب دانه های تشکیل دهنده ی خاک و هم چنین شرایط میزالوژی و پتروگرافی زمین خاکهای مختلفی وجود دارد که عبارتند از:
1)خاک رسی:
ذرات رس(clay )دارای قطری کوچکتر از 0/002 میلیمتر میباشند و در حدود %50 خاک را تشکیل میدهند.خاکهای رسی چون دارای دانه های بسیار ریزی هستند به خاک سرد معروفند و در مقابل رشد گیاهان مقاومت نشان داده و رشد آنها را محدود میکنند.
2)خاکهای سیلتی:
%50 این نوع خاکها را ذرات سلیت تشکیل داده است که دارای قطری بین 0/05 تا 0/002 میلی متر میباشند و بر حسب اینکه نا خالصی مثل ماسه ˓رس و غیره به همراه دارند به نام خاکهای سیلتی ماسه ای و یا سیلتی رسی معروفند.
3)خاکهای ماسه ای:
این خاکها از %75 ماسه تشکیل شده اند .قطر دانه ها از 0/06 تا 2 میلی متر بر حسب اندازه دانه های ماسه به خاکهای ماسه ای درشت ˓متوسط و ریز تقسیم میگردند.مقدار کمی رس خاصیت خاکهای ماسه ای را تغییر میدهد و این نوع خاک آب را بیشتر در خود جذب میکند تا خاکهای ماسه ای که فاقد رس هستند.
4)خاکهای اسکلتی:
خاکهای اسکلتی به خاکهایی اطلاق میگردد که در حدود %75 آن را دانه هایی بزرگتر از 2 میلیمتر از قبیل قلوه سنگ ˓دیگ و شن تشکیل میدهند.این خاکها آب را به مقدار زیاد از خود عبور میدهند و لذا همیشه خشک میباشند.
نیم رخ خاکها :
نیم رخ خاکها معمولا از 3 افق A و B وC تشکیل شده است.
افق A :
که به نام خاک بالایی نامیده میشود فوقانی ترین منطقه ی خاک است و این همان افقی است که رشد و نمو گیاهان در آن نفوذ میکنند.این افق از مواد خاکی نرم (رس) که غنی از مواد آلی و موجودات زنده میکروسکوپی است تشکیل شده است.که وجود این مواد آلی باعث رنگ خاکستری تا سیاه این افق میگردد.البته این زمین غالبا برای کشاورزان مناسب میباشد .اکسیدهای آهن و هم چنین بعضی از مواد محلول ممکن است از این منطقه به افق B برده شوند و در آنجا رسوب کنند.
افق B:
قشر بین افق A وC را یک قشر دیگر تشکیل میدهد که به نام افق B یا خاک میانی نامیده میگردد.در این افق عمل تخریب و تجزیه به مراتب بیشتر از افق C پیشرفت و اثر کرده است و از کانی های سنگ مادر فقط آن دسته نامیده میشوند که بسیار مقاومند(مثل کوارتز) ولی سایر کانیها به شدت تجزیه شده اند .این افق معمولا از مواد رسی ˓ماسه و شن های ریز و درشت و گاه مقادیر کمی بقایای نباتی تشکیل شده است.در این افق علاوه بر مواد رسی در آب و هوای مرطوب ˓اکسیدهای آهن و هم چنین مواد محلول تر که به وسیله ی آبهای نفوذی از افق A به آنجا آمده شده اند دیده میشوند.
افق C :
که به آن خاک زیرین نیز گفته میشود ˓افقی است که مواد سنگی به میزان خیلی کم تخریب و تجزیه شده اند و در نتیجه سنگهای اولیه زیاد تغییر نکرده بلکه به صورت قطعات خرد شده میباشند.زیرا این منطقه سنگهای تخریب نشده یعنی سنگ اولیه قرار دارد که هیچگونه تخریب و یا تجزیه ای در آن صورت نگرفته است.

 

ارتباط با ما

برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره با تلفن های زیر تماس حاصل فرمایید:

۰۲۶-۳۶۵۵۳۶۱۵

۰۲۶-32734432

۰۹۱۲۰۴۰۱۷۰۲

آدرس:کرج-چهار راه هفت تیر به سمت چهار راه کارخانه قند-ساختمان برلیان-طبقه ۵ واحد ۹

کلمات کلیدی

پوشش ضد آب|پوشش های چادری|استخر پرورش ماهی|پوشش استخر کشاورزی|سایبان چادری|پوشش سقف|پوشش پی وی سی|پوشش تارپولین|پلیمر|پوشش سالن های نمایشگاهی|استخر پلیمری|استخر ژئوممبران|